Back

ⓘ Canon van Nederland



                                     

ⓘ Canon van Nederland

De Canon van Nederland is een lijst van vijftig themas die chronologisch een samenvatting geeft van de geschiedenis van Nederland. De Canon werd in 2006 samengesteld in opdracht van de Nederlandse staat, ten behoeve van het geschiedenisonderwijs. In 2020 werd een vernieuwde versie gepresenteerd, waarbij een aantal vensters is gewijzigd. Sinds 2017 is in het Nederlands Openluchtmuseum de overzichtspresentatie van de Canon te zien.

                                     

1. Doel

De canon van Nederland werd opgesteld door de commissie-Van Oostrom en werd op 16 oktober 2006 door de commissie aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het kabinet-Balkenende III, Maria van der Hoeven, aangeboden.

Het kabinet-Balkenende IV stemde begin oktober 2008 in met het instellen van deze zogeheten Canon van Nederland in het onderwijs per 1 augustus 2009. Het ontwerpbesluit werd voor advies aan de Raad van State gezonden. De canon bestaat uit de vijftig door de commissie geselecteerde "vensters" die samen een overzicht zouden bieden van "wat iedereen in elk geval zou moeten weten van de geschiedenis en cultuur van Nederland". De canon zou mede richting moeten geven aan het onderwijs in geschiedenis en andere vakdomeinen in het basisonderwijs en de eerste twee leerjaren van het voortgezet onderwijs. Nederlandse scholen zijn niet verplicht zich aan de canon te houden in verband met de vrijheid van onderwijs.

In 2018 ontstond er discussie in de politiek over de samenstelling van de Canon. D66 vindt de Canon te weinig divers is en vindt dat deze te veel bestaat uit mannen. Minister van Engelshoven van Onderwijs is het daarmee eens maar het CDA verzet zich tegen het standpunt van D66.

                                     

2. De 10 tijdvakken van de commissie-De Rooy

Dikwijls wordt in zowel het basisonderwijs als voortgezet onderwijs in het Europese deel van Nederland samen met de canon een indeling in tien tijdvakken als leidraad gehanteerd:

De namen van de tijdvakken zijn zo gekozen dat iedere gebeurtenis uit de Nederlandse geschiedenis hiermee te typeren is. Bij ieder tijdvak worden enkele kenmerkende aspecten gegeven. Zie voor meer informatie over dit onderwerp geschiedenisonderwijs.

                                     

3. De 14 hoofdlijnen 2006

  • Het ontstaan van een moderne samenleving
  • Nederland in een tijd van wereldoorlogen 1914 tot 1945
  • De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden: ontstaan uit een opstand
  • Aan de periferie van Europa
  • De bloei van de Gouden Eeuw
  • Een gekerstend land
  • Een verstedelijkt land een handelsknooppunt aan de monding van Rijn, Schelde en Maas
  • Een Nederlandse taal
  • De verzorgingsstaat, democratisering en ontkerkelijking
  • Eenheidsstaat, constitutionele monarchie
  • Nederland in Europa
  • Koopmansgeest en koloniale macht
  • Nederland krijgt kleur
  • Lage landen bij de zee
                                     

4. De 50 onderwerpen/themas 2006

In de eerste versie van de canon stond de Boekdrukkunst tijdvak ca.1450, Revolutie in reproductie op plaats 8. Bij de presentatie van de vernieuwde versie op 3 juli 2007 in de Ridderzaal is de boekdrukkunst vervangen door Christiaan Huygens. Die werd als nummer 21 aan de lijst toegevoegd.

                                     

5. Leden commissie

  • Max Drenth essayist, columnist NRC Handelsblad
  • Susan Legêne
  • Paul van Meenen directievoorzitter Spinoza in Leidschendam-Voorburg e.o., fractievoorzitter D66 in gemeenteraad Leiden, vicevoorzitter
  • Rob van der Vaart hoogleraar Regionale en Educatieve Geografie Universiteit Utrecht
  • Hubert Slings, secretaris
  • Frits van Oostrom hoogleraar Utrecht, president Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen KNAW, kreeg in 1995 de Spinozaprijs, in 1996 de AKO Literatuurprijs), voorzitter
  • Frans Groot geschiedenisdocent lerarenopleiding Hogeschool Rotterdam, bestuurslid Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap
  • Els Kloek seniordocent/onderzoeker geschiedenis letterenfaculteit Universiteit Utrecht
  • Herman Belien Faculteit Geesteswetenschappen UvA
                                     

6. De canon in het Nederlands Openluchtmuseum

Het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem opende in 2017 een tentoonstelling aan de hand van de Canon van Nederland. Stap voor stap wordt de geschiedenis van het dagelijks leven met de grote gebeurtenissen uit het verleden verbonden. De laatste zaal bevat een wand van 18 bij 3 meter waarop alle 50 themas afsluitend zichtbaar zijn gemaakt.

                                     

7. Vernieuwde Canon in 2020

Op 22 juni 2020 presenteerde de commissie Herijking Canon van Nederland de vernieuwde Canon.

Er zijn tien nieuwe vensters bijgekomen, vier vensters zijn gewijzigd en er zijn tien vensters verdwenen. Dit is gebeurd op basis van een rapport van een commissie onder leiding van prof. dr. James Kennedy, die in 2019 / 2020 de eerste Canon uit 2006 heeft herzien. Sinds de start van de eerste Canon in 2006 is er veertien jaar geschiedenis, maatschappelijke ontwikkelingen en wetenschappelijke kennis bijgekomen. De slingerlijn met vijftig vensters is gebleven, zij zijn verbonden door zeven thematische hoofdlijnen.

                                     

7.1. Vernieuwde Canon in 2020 Nieuwe vensters

Trijntje, Jeroen Bosch, Maria van Bourgondie, Johan van Oldenbarnevelt, Sara Burgerhart, Anton de Kom, Marga Klompé, De gastarbeiders, Kolen en gas en Het Oranjegevoel.

                                     

7.2. Vernieuwde Canon in 2020 Gewijzigde vensters

De naam is gewijzigd, het icoon is ongewijzigd: Beeldenstorm –> De Opstand, De VOC –> VOC en WIC, Verzet tegen Kinderarbeid –> Het Kinderwetje Van Houten, Suriname en Nederlandse Antillen –> Het Caribisch gebied.

                                     

7.3. Vernieuwde Canon in 2020 Vervallen vensters

In de vernieuwde canon zijn er tien vensters uit de eerdere versie vervallen: Floris V, Karel V, De Republiek, Grachtengordel, Buitenhuizen, De Stijl, Crisisjaren, Willem Drees, Veelkleurig Nederland en De gasbel. Zij zijn nog wel te raadplegen op een aparte pagina.

                                     

8. Literatuur

  • Grever, Maria; Ribbens 2007. Nationale identiteit en meervoudig verleden. Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Amsterdam University Press. ISBN 978 90 5356 358 8. 222 blz.
  • Grever, Maria; Jonker, Ed; Ribbens, Kees; Stuurman, Siep 2006. Controverses rond de canon. Koninklijke Van Gorcum, Assen. ISBN 978 90 232 4284 0. 128 blz.
  • Roelof Bouwman red. 2014, De canon van Nederland - Onze geschiedenis in 50 themas, Meulenhoff, Amsterdam, ISBN 978-90-290-8950-0.
  • NRC: Wesseling, H. L. Wat iedereen moet weten van de wereldgeschiedenis 28 mei 2005.
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →